Człowiek żyje tak długo, jak długo trwa pamięć  o nim

W dniu 8 maja 2018 r., w rocznicę zakończenia II Wojny Światowej, Stowarzyszenie „Razem dla Góry” było inicjatorem i współorganizatorem uroczystego odsłonięcia zrewitalizowanej tablicy pamięci, umieszczonej na budynku przy  ul. Ks. Zygmunta Sajny 4 w Górze Kalwarii. Tablica pamięci, która znajduje się w zamurowanym oknie frontowej ściany budynku, jest poświęcona poległym i zamordowanym podczas okupacji hitlerowskiej mieszkańcom Góry Kalwarii   oraz okolicznych miejscowości. Budynek, na którym umieszczono tablicę był miejscem szczególnie znienawidzonym przez lokalne społeczeństwo oraz wywoływał bardzo  przykre i bolesne wspomnienia, ponieważ podczas okupacji mieścił się w nim posterunek żandarmerii niemieckiej, a od listopada 1943 r. – posterunek gestapo. W piwnicach tego budynku, w niezwykle trudnych warunkach,, przetrzymywano aresztowanych, nie tylko tych wymienionych na tablicy, ale wszystkich, którzy zostali zatrzymani  i uwięzieni przez okupantów w Górze Kalwarii i najbliższych okolicach. Na zapleczu budynku znajdował się drewniany barak –katownia, w którym wstępnie przesłuchiwano i bestialsko torturowano uwięzionych. Niektórzy stracili tam życie, inni zostali stąd wywiezieni  na Pawiak i do nazistowskich obozów koncentracyjnych. Pierwsza tablica – jeszcze prowizoryczna, drewniana – została umieszczona na budynku z inicjatywy Zarządu Koła Związku byłych Więźniów Politycznych, Więźniów Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych i przy poparciu Burmistrza Góry Kalwarii tuż po zakończeniu II wojny światowej, druga – już betonowa – w 1957 r.  i na obydwóch widniał napis: „Miejsce uświęcone krwią męczeńską Polaków”. Trzecia tablica, wykonana z lastryko, pojawiła się w połowie lat 60-tych ubiegłego wieku i zawierała już 51 nazwisk i imion poległych i pomordowanych. Nie udało się ustalić dokładnej daty odsłonięcia tablicy z nazwiskami, wiadomo jednak z informacji mieszkańców, że w połowie lat 60-tych powołany został Komitet Organizacyjny, którego zadaniem było ufundowanie omawianej tablicy pamięci. Niestety upływ czasu spowodował tak duże zniszczenie lastrykowej tablicy, że wkrótce stałaby się zupełnie nieczytelna, dlatego z inicjatywy Stowarzyszenia „Razem Dla Góry”, które postarało się o rewitalizację tego obiektu, tablica w 2017 r. została pod okiem Konserwatora Zabytków wiernie odtworzona w płycie granitowej. Nad imionami i nazwiskami widnieje napis : „Rodakom z rejonu Góra Kalwaria zamordowanym przez ludobójców hitlerowskich   w latach 1939 – 1945”, dziś wiadomo jednak, że na tablicy umieszczono również nazwiska pięciu oficerów, którzy zginęli z rąk sowietów, na Wschodzie. Uroczyste odsłonięcie odrestaurowanej tablicy i przekazanie jej pod opiekę Burmistrzowi Miasta i Gminy odbyło się 8 maja 2018 r. i było połączone z Apelem Pamięci, przygotowanym przez Kadetów z Liceum Ogólnokształcącego Ochrony Granicy Państwowej przy Zespole Szkół Zawodowych im. Marszałka Franciszka Bielińskiego w Górze Kalwarii. Po Apelu można było zwiedzić wystawę, przygotowaną również przez Stowarzyszenie „RdG”, poświęconą osobom wymienionym na tablicy. W wyniku poszukiwań w Internecie i dostępnych źródłach drukowanych oraz niepublikowanych, a także dzięki przekazom ustnym, informacjom i fotografiom pozyskanym od Rodzin udało się ustalić krótkie noty biograficzne osób wymienionych na tablicy i w wielu przypadkach pokazać ich wizerunki. Stowarzyszenie „Razem dla Góry” zadbało także o opracowanie i publikację broszury z notami biograficznymi i fotografiami tych osób. Publikacja w formie elektronicznej dostępna jest poniżej w pliku PDF – http://razemdlagory.pl/wp-content/uploads/2019/02/Tablica_noty_biograficzne.pdf.